Vertaling

Vertalen begint met een analyse van de brontekst

Voordat de vertaling begint, moet EditBook.ai het manuscript begrijpen. De vertaalpijplijn gebruikt hiervoor het analyserapport — dezelfde analyse die ook voor redactie wordt gebruikt. Dit geeft het systeem de benodigde informatie: de hoofdstukstructuur, personagenamen, thema's, genre, doelgroep, vertelstijl en een samenvatting van het gehele boek.

De analyse kan draaien op manuscripten in vrijwel elke taal. Of uw brontekst nu in het Nederlands, Duits, Japans of Portugees is, de analysemodule verwerkt het en produceert een gestructureerd rapport. Dat rapport wordt de basis voor het vertaalplan.

Een vertaalplan met terminologie-extractie en strategiekeuzes

Zodra de analyse klaar is, is de volgende stap het genereren van een vertaalplan. Dit is een aparte stap — geen onderdeel van de vertaling zelf — en het levert een document op dat u kunt bekijken en bewerken voordat de daadwerkelijke vertaling start.

Het plan begint met een terminologie-extractie. Het systeem scant het volledige manuscript en bouwt een gestructureerde woordenlijst: personagenamen, plaatsnamen, moeilijke termen, instellingen, rangen, idiomatische uitdrukkingen, aanspreekvormen, terugkerende labels en interferentierisico's (termen die in beide talen op elkaar lijken maar iets anders betekenen). Deze woordenlijst wordt vervolgens door de hele vertaling heen gebruikt om consistentie te waarborgen.

U kiest een doeltaal en een vertaalstrategie. De strategie wordt ingesteld op een vijfpuntsschaal:

1. Letterlijk — woord-voor-woord, met behoud van de bronsyntaxis. Nuttig voor academische of taalkundige analyse.
2. Trouw aan de stem — behoudt de stijl, toon en het ritme van de auteur zo nauwkeurig mogelijk. Ideaal voor literaire fictie.
3. Gebalanceerd en vloeiend — nauwkeurig en natuurlijk in de doeltaal. De standaard voor de meeste boeken.
4. Dynamisch en meeslepend — past aan voor emotionele impact. Geschikt voor marketingmateriaal en breed-publiek fictie.
5. Volledige adaptatie — een complete herschrijving voor een modern publiek. Vervangt archaïsch taalgebruik en cultuurgebonden referenties.

Het plan zelf bevat secties over namen en terminologie (hoe elke term te vertalen of te behouden), stijl- en toonrichtlijnen, culturele aanpassingsbeslissingen en aandachtspunten per hoofdstuk. Net als het redactieplan is het volledig bewerkbaar — u kunt terminologiebeslissingen wijzigen, instructies toevoegen of elke aanbeveling overschrijven voordat de vertaling draait.

De vertaling draait in meerdere rondes

Wanneer u de vertaling start, vertaalt het systeem het manuscript hoofdstuk voor hoofdstuk, met het plan als instructieset. Maar de eerste ronde is niet het eindpunt — de pijplijn bevat aanvullende kwaliteitsfases:

1. Vertaalronde — elk hoofdstuk wordt vertaald volgens het plan, de terminologielijst en de gekozen strategie. Hoofdstukken worden parallel verwerkt voor snelheid.
2. Beoordelingsronde — een tweede lezing van elk vertaald hoofdstuk controleert op terminologieconsistentie, brontaalinterferentie, register en toon, leesbaarheid en nauwkeurigheid. Deze ronde kan formuleringen herzien die technisch het plan volgen maar onhandig lezen in de doeltaal.
3. Terminologieverificatie — een kruislingse controle die het terminologiegebruik over de hele vertaling vergelijkt. Als hoofdstuk 3 een term anders vertaalt dan hoofdstuk 12, vangt deze ronde de inconsistentie op en corrigeert die.

Het resultaat is een vertaling die meerdere keren is gelezen en herzien voordat u haar te zien krijgt — in plaats van een enkelvoudige uitvoer die u met de hand moet bijwerken.

Inline-opmerkingen en voetnoten verklaren vertaalkeuzes

Vertalen zit onvermijdelijk vol met oordeelsbeslissingen: welk synoniem te kiezen, hoe een idioom te behandelen, of een cultuurgebonden referentie uitleg nodig heeft. In plaats van deze keuzes stilzwijgend te maken, markeert het systeem ze met inline-opmerkingen.

Opmerkingen worden geschreven in de doeltaal en verschijnen binnen de vertaalde tekst — hetzelfde opmerksysteem als in de redactiepijplijn. Ze worden gebruikt voor:

• Vertaalbeslissingen waarbij meerdere vertalingen plausibel waren
• Bronpassages die ambigu of moeilijk te interpreteren waren
• Keuzes die de vertaler als risicovol markeerde en die verificatie door een redacteur verdienen
• Consistentiebeslissingen (bijv. een specifieke term altijd op dezelfde manier vertalen)

Het systeem kan ook voetnoten toevoegen waar een lezer context nodig heeft die niet in de brontekst aanwezig is — historische achtergrond, uitleg van instellingen, cultuurgebonden concepten of woordspelingen die niet meekomen over talen heen. Bestaande voetnoten in de bron worden altijd vertaald; nieuwe voetnoten worden alleen toegevoegd waar ze de lezer werkelijk dienen.

Beoordeel in een vertaaleditor met gesplitste weergave

Wanneer de vertaling klaar is, beoordeelt u het resultaat in een tweepaneel-editor die de brontekst naast de vertaling toont, hoofdstuk voor hoofdstuk. De twee panelen blijven uitgelijnd terwijl u scrollt, en als u op een passage in de vertaling klikt, wordt de overeenkomstige locatie in de brontekst gemarkeerd — waardoor het snel en intuïtief wordt om te controleren of betekenis, toon en nuance correct zijn overgekomen.

U kunt de vertaling direct in de browser bewerken — een woordkeuze corrigeren, een zin herformuleren, een voetnoot aanpassen. Uw wijzigingen worden als aparte laag bijgehouden, zodat het document altijd toont wat de AI heeft vertaald en wat u hebt aangepast. U kunt ook uw beoordelingsvoortgang binnen elk hoofdstuk markeren, zodat u verder kunt gaan waar u gebleven was.

Opmerkingen en voetnoten van de vertaling verschijnen inline en kunnen worden geaccepteerd, bewerkt of verwijderd. Zodra u tevreden bent, kan de definitieve vertaling worden gedownload als Word-bestand.

Van vertaling naar redactie: verfijn verder binnen hetzelfde project

Een afgeronde vertaling hoeft niet het einde van de pijplijn te zijn. Zodra u de vertaling hebt beoordeeld en geaccepteerd, kunt u deze uploaden als nieuw manuscript binnen hetzelfde project. Hiermee verplaatst u de vertaalde tekst naar de volledige redactieworkflow van EditBook.ai — analyse, redactieplan, stilistische redactie, correctie, proeflezen — zodat u de vertaling kunt blijven verfijnen met dezelfde tools die u voor elk ander manuscript gebruikt.

Dit is bijzonder nuttig voor literaire vertalingen, waar de eerste vertaling de betekenis en toon correct vastlegt maar het proza nog baat heeft bij een stilistische redactieronde in de doeltaal. In plaats van van tool te wisselen, verloopt de overgang naadloos: het vertaalde manuscript komt in de redactiepijplijn en uw stijlgids wordt automatisch toegepast.

Vertaal naar vele talen, bereik vele markten

EditBook.ai ondersteunt vertalingen tussen elke combinatie van ondersteunde talen: Engels (VK en VS), Nederlands, Duits, Frans, Spaans, Italiaans, Portugees, Chinees en Japans. De brontaal wordt automatisch gedetecteerd, en u kunt hetzelfde manuscript naar meerdere doeltalen vertalen — elk met een eigen plan, strategie en terminologiebeslissingen.

Dit betekent dat één manuscript de basis kan worden voor edities op een breed scala aan markten, elk met een vertaling die systematisch is gepland, in meerdere rondes is uitgevoerd en in een speciale editor is beoordeeld.

De AI vertaalt — u verfijnt