Manuscript Analysis

How a first-read report turns uncertainty into revision priorities

Kort samengevat

Een redactioneel rapport van zo'n dertig pagina's over uw manuscript — binnen enkele minuten beschikbaar en direct bruikbaar voor de redactie.

  • Beoordeling op tien onderdelen (structuur, stem, marktfit, doelgroep, register en meer) met concrete revisievoorstellen.
  • Afgestemd op uw imprint wanneer een Uitgeversoverzicht is ingesteld; anders beoordeeld volgens algemene redactionele criteria.
  • Een synopsis van het manuscript, een samenvatting per hoofdstuk, een inzichtelijke analyse van personages en verhaalstructuur, een conceptflaptekst en een beoordeling van de uitgeefbaarheid.
  • Exporteerbaar als PDF — deelbaar met auteurs, acquistieteams of uw redactie.

U uploadt een Word-bestand en een paar minuten later hebt u een redactioneel rapport van dertig pagina's met scores, een analyse per hoofdstuk en zelfs een concept-flaptekst. Mocht u zich afvragen wat er zich onder de motorkap afspeelt tijdens die paar minuten — dit is de uitleg.

Bij een overvolle inbox vol ongelezen manuscripten helpt een snelle analyse om direct overzicht te krijgen: is de structurele potentie groot genoeg om de redactionele investering te rechtvaardigen, ook wanneer de schrijfstijl nog flink moet rijpen?

U uploadt uw manuscript, drukt op een knop, en even later hebt u een uitgebreid rapport dat precies vertelt waar uw boek sterk is en wat er beter kan — compleet met scores, hoofdstuksamenvattingen en concrete revisiesuggesties. Dit is wat er in die minuten gebeurt.

Elke auteur kent de frustratie: een standaard afwijzing zonder enige toelichting over het waarom. Met een analyserapport ontdekt u precies waar uw verhaal staat en wat er nodig is om het publicatierijp te maken — nog vóórdat u het opstuurt.

Uw manuscript wordt automatisch gescand bij upload

Het proces begint zodra u een .docx-bestand uploadt. Nog voordat u iets doet, draait EditBook.ai een quickscan op de achtergrond. Deze haalt de basis eruit: de werktitel, de hoofdstukstructuur, een lijst met personages (of kernconcepten bij non-fictie), woordaantallen per hoofdstuk, en de taal van het manuscript.

Hier hoeft u niets voor te doen — het gebeurt automatisch. Tegen de tijd dat u de projectpagina opent, staat de hoofdstuklijst er al.

De quickscan bepaalt ook of het manuscript fictie of non-fictie is. Dat onderscheid vormt de basis voor de verdere analyse, die haar opbouw daarop afstemt. Bij fictie ligt de nadruk op personageontwikkeling en de samenhang tussen scènes; bij non-fictie op de opbouw van het betoog en de kwaliteit van de onderbouwing.

Het rapport past zich aan op uw fonds en doelgroep

Voordat u de analyse start, is het goed om te weten: EditBook.ai gebruikt uw uitgeversprofiel om het rapport te personaliseren. Als u een Uitgeversoverzicht hebt ingesteld in uw organisatie-instellingen — met daarin uw fonds, uw catalogus, uw doelgroep en uw redactionele identiteit — dan beoordeelt de analyse het manuscript tegen die context.

Dit betekent dat het rapport niet alleen vertelt of een manuscript "goed" is in abstracte zin. Het vertelt u of het werk past bij uw fonds, of het publiek aansluit bij uw lezers, en of de redactionele investering realistisch is voor uw team. Het Uitgeversoverzicht fungeert als een gepersonaliseerde lens voor scores als Fondsidentiteit en Marktfit.

Als er geen Uitgeversoverzicht is ingesteld, werkt de analyse gewoon — alleen beoordeelt het manuscript dan op algemene redactionele criteria in plaats van uitgeversspecifieke.

Kies uw rapporten en AI-model

Wanneer u klaar bent, opent u het analysepaneel en klikt u op Manuscriptanalyse. Er verschijnt een dialoogvenster waarin u kiest welke rapportonderdelen u wilt laten genereren en welk AI-model u wilt gebruiken.

Wanneer u klaar bent, opent u het analysepaneel en klikt u op Manuscriptanalyse. Er verschijnt een dialoogvenster waarin u kiest welke rapporten u wilt laten maken en welk AI-model u wilt gebruiken.

Het taakdialoogvenster met opties voor manuscriptanalyse en modelselectie
Het analysedialoog laat u rapportonderdelen kiezen en een AI-model selecteren. Modellen met een hogere kwaliteitsrating produceren genuanceerdere rapporten maar kosten meer credits.

U krijgt altijd het hoofdrapport. Optioneel kunt u het rapport Feedback voor auteur toevoegen — een apart document in een constructieve, op de auteur gerichte toon dat u direct naar de schrijver kunt sturen zonder uw interne notities te hoeven herschrijven.

U krijgt altijd de hoofdanalyse — uw Publicatieplan. Optioneel kunt u ook een Verbetergids laten genereren: een feedbackrapport met concrete revisiesuggesties, herschrijfvoorbeelden en een duidelijke prioritering van wat u het eerst moet aanpakken.

Vervolgens kiest u een model. Bij elke optie ziet u een kwaliteitsindicatie en een schatting van het aantal benodigde credits. Een sneller model zoals Google’s Gemini 3.0 Flash gebruikt minder dan één credit, terwijl een uitgebreider model zoals Claude Opus meer kost, maar doorgaans scherpere observaties oplevert over stijl, personages en structuur.

Klik op de knop en de analyse begint. Het systeem berekent eerst kwantitatieve leesbaarheidsmetrieken — zinslengtes, lexicale dichtheid en woordenschatdiversiteit — voordat er een AI-model aan te pas komt. Vervolgens leest de AI het volledige manuscript, genereert het redactionele rapport, produceert scores, en schrijft het optionele feedbackdocument. Het hele proces duurt doorgaans slechts een paar minuten.

Tien scores, een volledig rapport en concrete vervolgstappen

I. Tien scores tonen sterke en zwakke punten in één oogopslag

Wanneer de analyse klaar is, ziet u een samenvattingskaart met het algehele oordeel, sterbeoordelingen en tien scores weergegeven als voortgangsbalken met een korte toelichting. Dit is ontworpen als snel overzicht — u ziet in één oogopslag waar het manuscript sterk is en waar het aandacht nodig heeft.

Uitgeversgericht analyseresultaat met scores gegroepeerd op Strategie & Markt, Structuur & Inhoud, Stijl & Leesbaarheid, en Productierisico
De uitgeversweergave groepeert scores in vier categorieën — Strategie & Markt, Structuur & Inhoud, Stijl & Leesbaarheid, en Productierisico — met een korte toelichting per score.
Auteursgericht analyseresultaat met scores voor Fundament & Strategie, Verhaal & Architectuur, Vakmanschap & Stem, en Technische Afwerking
Scores worden gegroepeerd als Fundament & Strategie, Verhaal & Architectuur, Vakmanschap & Stem, en Technische Afwerking — met een bemoedigende samenvatting onderaan.

Klik op een score om deze uit te klappen. Elke score bevat een korte toelichting, een uitgebreidere onderbouwing met bewijs uit de tekst, en een concrete verbeteractie die u kunt ondernemen. Dit maakt de scores direct bruikbaar — u ziet niet alleen een cijfer, u ziet wat u eraan kunt doen.

De scores zijn gekalibreerd op basis van expliciete redactionele ankers:

BereikBetekenis
0–2Fundamenteel onpubliceerbaar
3–4Zwak / hoog risico
5–6Wisselend / voorwaardelijk haalbaar
7–8Sterk / solide publiceerbaar
9–10Uitzonderlijk

De tien metrieken zijn: strategische publiceerbaarheid, fondsidentiteitsfit, marktfit en verkooppotentieel, originaliteit en USP, structuur en tempo, personage- of argumentkracht, impact en betrokkenheid, schrijfstijl en stem, leesbaarheid en helderheid, en technische correctheid.

De tien metrieken dekken de kerndimensies van uw boek: haak en premisse, markt- en doelgroepfit, spanning en urgentie, structuur en tempo, personage- of argumentkracht, einde-bevrediging, stem en eigenheid, dialoog en retoriek, setting en onderdompeling, en technische afwerking.

Spelling- en grammaticafouten worden uitdrukkelijk niet meegewogen in de scores — het systeem weet dat AI-ondersteunde correctie die efficiënt kan oplossen. Wat het wél bestraft zijn problemen die geen enkele redactieronde kan verhelpen: plotgaten, structureel afdwalen, gebrek aan eigen stem, zwak bewijs.

II. Leesbaarheid: statistische metrieken plus AI-leesniveaubeoordeling

Het leesbaarheidsrapport combineert statistische metrieken met een door AI beoordeeld leesniveau. Het toont zins- en woordlengteverdelingen, woordenschatprofiel, Flesch- en andere leesbaarheidsscores, en komt uit op een CEFR-niveau (A1 tot en met C2) met een geschatte leesleeftijd.

Voor Nederlandstalige manuscripten schat het systeem ook een AVI-niveau in — het leesniveausysteem dat in het Nederlandse taalgebied wordt gebruikt om leesmoeilijkheid te classificeren. Dit is bijzonder relevant voor kinder- en jeugdboeken, educatieve uitgaven en boeken gericht op lezers met een specifiek leesniveau. Het geschatte AVI-niveau wordt naast het CEFR-niveau getoond, zodat u direct kunt beoordelen of het boek aansluit bij de beoogde doelgroep.

Dit is belangrijk voor boeken gericht op jongere lezers of specifieke leesniveaus — een boek kan "makkelijk" scoren op een formule als Flesch omdat het korte zinnen gebruikt, terwijl de thema's en woordenschat eigenlijk een oudere, meer ervaren lezer vereisen. Het model is geïnstrueerd om hiervoor te corrigeren.

Het leesbaarheidsrapport met CEFR-niveau, woord- en zinslengeverdelingen en woordenschatprofiel
Het leesbaarheidsrapport combineert statistische metrieken — zinslengteverspreiding, woordenschatprofiel, leesbaarheidsscores — met een door AI beoordeeld CEFR-niveau, geschat AVI-niveau en leesleeftijd.

III. Een redactioneel rapport van 4.000 woorden in zes secties

De kern van de analyse is een gestructureerd redactioneel rapport van circa 4.000 woorden, opgebouwd uit zes hoofdsecties:

  • Samenvatting — een overzicht met de belangrijkste punten uit het volledige rapport.
  • A. Samenvatting — plotsynopsis (of theseoverzicht bij non-fictie), thema, genre en doelgroep, personageoverzicht (of conceptoverzicht), en hoofdstuk-voor-hoofdstuk samenvattingen.
  • B. Inhoudelijke analyse — negen subsecties over doelgroep en marktfit, fondsidentiteit en portfoliofit (inclusief een "poortwachtersanalyse" met een merk­alignement-checklist), thematische consistentie en originaliteit, emotionele of praktische impact, narratieve structuur en boog, scèneconnectiviteit en functionele flow, logische consistentie, personage-analyse (of argumentkracht), en minimaal drie concrete verbetervoorstellen. Elke sectie geeft duidelijk aan waar het manuscript in uitblinkt en waar het tekortschiet.
  • C. Stijlanalyse — tien subsecties over tijdgebondenheid, taalniveau en leesbaarheid, vertelperspectief en tempusconsistentie (met minimaal drie concrete voorbeelden), stem en toon, show-don't-tell en beeldspraak, dialoogkwaliteit (of anekdotekwaliteit bij non-fictie), ritme en stijlfiguren, kenmerkende passages (3–5 voorbeelden van zowel sterk als zwak proza), lengte- en tempometrieken, en technische correctie-investering met foutdichtheidsschattingen en kopieerredactie-urenberekeningen.
  • D. Publicatiestrategie — illustratie-aanbevelingen, een titelanalyse met minimaal tien alternatieve suggesties, omslagontwerp­voorstellen, een achterflaptekst van 120–140 woorden, en promotie-ideeën.
  • E. Publicatieadvies — een algeheel oordeel, een analysematrix (manuscriptstatus, verkooppotentieel, redactionele inspanning, auteurscapaciteit, uitgeversfit), must-fix actiepunten, nice-to-haves, en geschatte doorlooptijden per redactionele rol.

Het rapport wordt geschreven in de taal van uw keuze — die hoeft niet overeen te komen met de taal van het manuscript.

IV. Een kant-en-klaar feedbackdocument voor de auteur

Als u deze optie hebt geselecteerd, genereert het systeem een tweede document: een feedbackrapport geschreven direct aan de auteur. Het behandelt dezelfde onderwerpen — structuur, personages, stijl, leesbaarheid — maar in een constructieve, actiegerichte toon. Het bevat herschrijfvoorbeelden, concrete suggesties per sectie, en een zorgvuldige beoordeling van de doelgroepfit. Dit is het document dat u direct naar de schrijver kunt sturen.

IV. Een praktische revisiegids met concrete suggesties

Als u deze optie hebt geselecteerd, genereert het systeem een tweede document: een praktische revisiegids op maat voor u. Het behandelt dezelfde onderwerpen als de hoofdanalyse — structuur, personages, stijl, leesbaarheid — maar hergeformuleerd als constructieve, actiegerichte feedback. Het bevat herschrijfvoorbeelden, concrete suggesties per hoofdstuk, en een helder beeld van wat u het beste als eerste kunt aanpakken.

Een fundament voor beslissingen — geen vervanging van oordeelsvermogen

De analyse is ontworpen om de vraag te beantwoorden die een uitgever stelt wanneer een manuscript binnenkomt: Is dit de tijd waard die het zou kosten om erachter te komen? Het biedt het gestructureerde overzicht dat een weloverwogen beslissing mogelijk maakt — over inhoud, stijl, marktfit en productie-inspanning — zonder dat u het manuscript eerst volledig hoeft te lezen.

Wat de analyse in géén geval is, is een vervanging van het menselijke redactionele oordeelsvermogen. Het zal u niet vertellen of een boek u geraakt heeft, of de stem van de auteur er een is die u wilt uitdragen, en of de markt klaar is voor dit specifieke verhaal. Dat blijven redactionele beslissingen. Maar het geeft u een consistent, grondig fundament om ze op te baseren — ongeacht of het manuscript op maandagochtend binnenkwam of onderop de stapel van de vrijdagmiddag lag.

De analyse beantwoordt de vraag waar elke schrijver mee worstelt na het afronden van een concept: Waar staat mijn manuscript eigenlijk, en wat moet ik vervolgens aanpakken? Het geeft u een gestructureerd, eerlijk beeld van de sterke en zwakke punten van uw boek — zodat de revisie die u erna uitvoert de revisie is die het daadwerkelijk nodig heeft.

Wat de analyse in géén geval is, is een vervanging van uw eigen instinct als schrijver. Het zal u niet vertellen of uw verhaal ertoe doet voor u, of dat het risico dat u nam in hoofdstuk twaalf de juiste keuze was. Dat blijven uw beslissingen. Maar het geeft u een helder, gedetailleerd beeld van hoe uw manuscript leest voor een frisse blik — en dat is een krachtig startpunt voor revisie.


De analysemodule produceert tot vier documenten per manuscript: het analysehoofdrapport, auteursfeedback, leesbaarheidsbeoordeling en een gestructureerd scoreoverzicht. Alle documenten zijn beschikbaar als downloadbare Word-bestanden op de projectpagina.

Klaar om EditBook.ai uit te proberen op een manuscript dat aandacht nodig heeft? Klaar om te herzien zonder uw eigen stem te verliezen?

Zie hoe gestructureerde analyse en suggesties met bijgehouden wijzigingen het oordeel van de redacteur ondersteunen. Krijg een helder beeld van wat werkt, wat verbeterd kan worden en welke wijzigingen nog steeds als de jouwe klinken.